Søk om bodplass

Gå til søknadside her!

Ved forbundet KYSTENs landsstevne i Foldvik i 1989 leste Guve Margaret Hanssen dette brevet hun hadde skrevet til ishavsskuta "Myregga". Det gir et godt innblikk i miljøet og følelsene omkring en båt.


Kjære mi "Myregga"

Inni meg har eg et bilde av deg - du e på tur ut Gratangen førr siste gong. Gammel e du - avskalla, ruståt, sliten og resignert. Men du går førr egen maskin. Din gamle Wichmann tøffe så taktfast som om han va ny.

 

Og maskinrytmen klirra så velkjent mot bryggevinduan - som hjerteslag mot kaia, husan, menneskan og landskapet på plassen kor du hørte tel.

 

Eg veit folk åpna vinduan, de gikk ut førr å sjå, for å høyre på. De vesste det: Der går ho siste turen.Og du, tok en stor god sveng te avskjed før du vendte bauen om og gjekk i velkjent stil ut fjorden. De som sto å såg på, de har nesten alle vært med på å ønske deg løkka på reisa, god tur og velkommen heim igjen.

 

Trofast og stødig har du kommet og gådd. De du har tatt med deg ut har du alltid hatt med deg heim igjen i god behold. Både frå storsildtura, loddefeske, ræketrål og ikkje minst frå ishavet. Sliten, joda, men rakrygga og ærværdig førrlate du Gratangen - du har all grunn tel det. Selv om du førrlate uten vimpla og flagg, så skin sola på deg frå en bleik vinterhimmel. Du har gjort dett "Myregga". Du kan forlate plassen din med skomsprøyt oppetter bauen.

 

Topptynna som står igjen på brygga heime - ho står som et symbol over fordums glanstid. Om uredde mannfolk som våga og vant. Som trossa vær og vind. Mannfolk som måtte og som vaks på det. Klar førr tur såg de kaia bli mindre og mindre. Og de vesste at de som hadde stått på kaia fåmælt gjekk heim, kvar tel sett, når du runda Teistebergodden, og ikkje længer va synlig. Så var det tankan då: "Korsen skal det gå heime no med kjerring og onga, kreatur og stell?"

 

Rundt om i husan satt folk å lytta på feskeribølgen førr å høyre nytt. Va nokkon sjuk ombord? Va veret godt? Blei det nokka fangst? Joda "Myregga", du tjente di bygdberika menneskan og miljøet. Førr oss som vaks opp med deg som en selvfølgelig del av livet, hos oss har du hatt en stor og særegen plass. Det va stor og positiv aktivitet, liv og røre, arbeid og samhold, både førr og etter turan dine. Bøterkallan som satt på bryggeloftet i perioda, de va nokka førr seg sjøl. Mens fengran gjekk som trommestekke, førtælte dem mykje rart. Sånt som små øyra både hadde godt av og mindre godt av å høyre på. Og som de kunne bannes ......


Vi heisa flagget når du kom hjem fra langtura. Vi pynta oss. Huset skulle være stelt. Og vi vesste akkurat ka tid du kom. Mykje oppstuss va det knytta tel deg, sånt som vi ongan ikke førrsto så stort av, men som vi godtok heilt selvfølgelig. Å - når du kom "Myregga" - med din velkjente maskindur inn fjorden. Førr en stas. Brygga Kan hende blei det en storsildgave på oss. I alle fall blei det sokkerbita, klemma og sussa. Og du, du va verkelig stasen. Vi prøvde oss på roret, kikka på kart og instrumenta, klatra opp og ned leideran. Ut og inn i lugaren, messa, maskinrommet; kjente og strauk med nævan overalt. Måtte kjenne at du verkelig va der igjen.

Skjenn og førrmaninga blei det bestandig når vi blei oppdaga halvveis opp mot topptynna eller på rorhustaket, sjelvanes av iver og redsel. Eller oppå nothjellen. Herregud, førr et liv førr en onge.

 

Vi kraup innunder kaia, balanserte på sleipåte kaipæla førr å se deg ved fjæra sjø. Se, kor stor ho e, "Myregga".

 

Eller vi gjekk langt oppover marka tel vi va både utkjørt og svette, berre førr å se korsen du såg ut der opp frå. Se, å se, kor lita ho ser ut no, "Myregga". Vi blei aldri lei av å åpne og lukkeskapan i messa. De teltrakk som mangneta. Det lokta jo så lokkanes. Kaffe, svisker, rosiner, flatbrø, kakao. Det lokta potet og diesel og rød salamipølse - tjære, båt og fesk.

 

Framme i storlugaren va det også mange slags lokte, og bak koiforhenga' va det mange slags sængklea. Der va det av og tel ulovlig læsestoff, draganes og mystiskt. Og nothunda som vi ikkje kjente så godt.

 

Du va en æventyrverden førr oss onga. Når fjorden låg speilblank og dirranes i sommervarmen, og du hadde landligge under slottonna, da sneik vi oss ned og ombord. Du va så mørk og musestille, bare små bølgeklukk omkring kaistolpan hørtes. Det va som om du sov. Men vi va aldri redd førr å være ombord i din søvn. Trygg og god va du, og ganske så hemmelighetsfull.

 

GammelbutikkenVi feska fra kaia med toøres ångla med meitemakk. Vi låg på magen å feska dassmort og fessompa. Og nesten heilt innunder deg kunne vi se når havet va klart og fint. Propellen din va flott å studere når vi låg langflat, på kanten av Jakobkaia og bare kosa oss.

 

På skolen tegna vi deg i utallige varianta. Vi prata båt, båt, båt. Sånn at bylærarene vi hadde sørfra, de va nok både lei og irritert. Men kan hende, også litt imponert. Ka vesste vel de om radar og ekkolodd, topptynne, vinsjer, davider, possebåta og sånt som vi kunne. Og ishud, ka slags hud va no det?


De prata om verb og substantiv, og brøk og han Napoleon, om salmevers ditt og datt i Landstads reviderte. Og når båtan kom heim frå tur, da prata de garantert førr døve øyra. Vi prata båt. Det va "Odd Lundberg", "Espenesvåg", "Avanse", "Asbjørn" og "Myregga". Ja, det va omtrent førr tortur å regne, det at vi måtte sette på skolen når vi hørte og vesste at det va liv og røre nedmed kaien. No dreg dem nøttene oppunder nothjellen, no dreges spekktanken opp i Nessefjæra. No hoies det, No plages dem, bannes, no -

Eg huske godt da gammel-"Asbjørn" blei sokken. De va du som slæpa han utover fjorden. Så sakte. Så sakte. Så rar ei stemning. Nesten som i en begravelse. Koførr måtte de søkke han? Det va ubegripelig førr meg. De slo bensin over heile båten og tente på. Aldri hadde vi sett sånne svære flamma. Vi sipa heile gjengen.

 

Bensinlokta hang i alt lenge, lenge etterpå. Eg huske at eg tenkte at aldri skal du behøve å søkkes. Det skal aldri skje deg. Eg knytte nævan og trampa i dørken. Eg va ikkje gamle tøtta. Men så kom turen tel deg, og den gamle følelsen vende telbake. Førr du e ikkje bare en feskebåt eller ei gammel ishavskute. Du e nokka med sjæl i førr meg. Og ikkje bare førr meg, men førr alle som har hatt tilknytning tel deg.

 

Du har vorre både heim og arbeidsplass førr feskara og fangstfolk i lange perioda av gangen. Både på hav og land har du gitt arbeid til mange, mange i over førti år.

 

Det va i Grovfjord du blei skapt, og det har vorre din andre heimfjord i alle år. Og her sett eg og skriv mett første og siste brev tel deg. Avribba, gammel og trasig. Utbrukt og velbrukt går du ut Gratangen førr siste gong.

 

Det bilde skal eg gjømme inni meg. Førr det va ikkje alle Gratangsbåtan som fekk førrlate Gratangen sånn som du. Men àlle dem som ikkje kom heim igjen, de e liksom med deg de og, har siste turen ut fjorden.

 

Og eg lokke øyan bittelitt og huske lyda, bevegelse og dufta, og dettan bilde inni meg.

 

Banka vemod i blodet.
Glede, stolthet og takknemlighet.

 

Aldri vil nokken båt
kunne bli førr meg det du va.
Så får du ha takk da -
førr alt du ga,
førr alt det du va,
og du veit -
førr alt det som står her i
mellom linjene.

 

Kjærlig hilsen i frå meg
- ho GUVE

 

Illustrasjonene er av Alvin Jensvold, 9470 Gratangen.

UtskriftE-post